İrlanda'da Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi Öncesi Liderlerden Kritik Mesajlar

İrlanda’da gerçekleştirilen 9. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi öncesinde basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Avrupalı liderler, uluslararası gündeme dair değerlendirmeler yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de ABD arabuluculuğunda yürütülen Ukrayna-Rusya barış görüşmelerinin ardından Avrupa’yı müzakerelerde kimin temsil edeceğine ilişkin soruya, "Bugün öncelikle Avrupa’nın Ukrayna için ve kendisi için ne istediğine ilişkin açık ve ortak bir vizyona ihtiyacı var" yanıtını verdi.

Ukrayna’ya finansal destek ve kabiliyet kazandırmak amacıyla Gönüllüler Koalisyonu’nun kurulduğunu hatırlatan Macron, "Avrupalılar olarak Rusya’yla görüşme konusunda yeniden inisiyatif almalıyız. Format da bunun ardından belirlenebilir" dedi.

Avrupa’daki okul, medya kuruluşu ve uçaklara yönelik bomba ihbarlarının arkasında Rusya’nın olup olmadığı yönündeki soruyu Macron, "Şu anda sorumluluğu belirli bir tarafa atfetmemize imkan verecek delillerimiz yok. Bu aşamada, ihbarların arkasında yabancı güçlerin bulunduğunu söyleyemeyiz" sözleriyle cevapladı. Rusya Devlet Başkanı Putin’e neden güvenilmesi gerektiği sorusuna ise "Güvenelim demiyorum. Bugün önemli olan Ukrayna ile birlikte yaptıklarımız ve Ukrayna’ya desteğimizi açık bir şekilde sürdürmemiz olduğunu söylüyorum" karşılığını verdi.

İlgili haber Hürmüz Boğazı'nda 2 Petrol Tankerinde Patlama Meydana Geldi

Macron: "Avrupalılar Olmadan Ukrayna’ya Destek Yok"

Ukrayna’ya sağlanan yardımın yükünü Avrupa ülkelerinin sırtladığını belirten Fransa Cumhurbaşkanı Macron, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Avrupalılar olmadan Ukrayna’ya destek yok. Dürüst olalım. Bugün sadece Kanada ve Avrupalılar var. Avustralyalı ve Japon dostlarımızın katkılarını da takdir etmek istiyorum ama Gönüllüler Koalisyonu’na bakın. Bugün burada, İrlanda’da bulunan ülkeler, muhtemelen bu koalisyona yapılan katkıların yüzde 80-90’ını sağlıyor. Ukrayna’yı destekleyenler biziz. Bu direniş savaşında onlara yardım edenler biziz. Artık ABD desteği yok. Bazı arabuluculuk girişimleri var ama sonuçta Avrupalılar olarak gelecekteki güvenliğimizi tanımlayacak ve bu konuda karar verecek olan biz olacağız."

Merz: "Önemli Olan Rusya’nın Masaya Gelmesi"

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ABD’li müzakereciler Jared Kushner ile Steve Witkoff’un bugün Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapacağı temaslara dair beklentisini, "Rusya’nın artık nihayet ortak görüşmeler yapmayı kabul etmesini bekliyorum" sözleriyle dile getirdi.

Müzakere masasında yer alması gereken taraflara işaret eden Merz, "Masada Ukrayna, Avrupalılar, ABD ve elbette Rusya olmalı. O zaman görüşme imkanı doğar" dedi. Gerektiğinde AB temsilcisinin de görüşüleceğini aktaran Merz, tek isim üzerinde uzlaşma sorusuna ise "Önemli olan Rusya’nın masaya gelmesi ve görüşmeye hazır olmasıdır. Geriye kalan her şey ardından yoluna girer" yanıtını verdi.

Kallas'tan Ateşkes ve Temsil Yetkisi Vurgusu

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, zirvenin ana gündeminin Rusya-Ukrayna görüşmeleri olduğunu belirterek, "Ne yazık ki Rus tarafında herhangi bir iyi niyet görmüyoruz. Ancak doğru bir sıralamanın takip edilmesi gerekiyor. Önce ateşkes sağlanmalı ki sivillerin bombalanması gerçekten dursun. Ardından masaya oturulup barış anlaşması görüşülmeli. Avrupa’da barış ve güvenlik mimarisinden ancak bundan sonra söz edebiliriz" diye konuştu.

Odak noktasının insanların öldürülmesini durdurmak olması gerektiğini savunan Kallas, "Şu anda odağı Avrupa güvenlik mimarisine kaydırmak, dikkati asıl üzerinde durmamız gereken konudan uzaklaştırıyor. O konu da ateşkes sağlanması ve Ukrayna’da insanların öldürülmesinin durdurulmasıdır" ifadelerini kullandı.

Avrupa adına müzakereleri yürütecek yetkililerin Haziran 2024’te belirlendiğini hatırlatan Kallas, "Bu konuyu aslında Haziran 2024’te tartıştık. Çünkü Avrupa’yı temsil edecek kişileri seçerken, önümüzdeki beş yıl içinde Rusya ile de görüşmeler yapılacağı açıktı. Bu üç kişi de bu nedenle seçildi. Avrupa güvenliği söz konusu olduğunda antlaşmalar son derece açık. Güvenlik meselelerinde Avrupa’yı temsil edenler Antonio Costa ve Yüksek Temsilcidir" dedi. Mevcut mutabakatlara bağlı kalınması gerektiğini vurgulayan Kallas, "Elbette liderler farklı bir karar verebilir ve bu süreci yeniden yürütebilir. Ama o zaman da zordu, bugün de zor olacaktır. Haziran 2024’te anlaşmaya vardık. Dolayısıyla mevcut mutabakatlarımıza bağlı kalmalıyız. Liderler farklı bir tercih yapmak isterlerse elbette yapabilirler. Ama bunun çok zor bir süreç olacağını garanti edebilirim" şeklinde konuştu.

İngiltere’nin AB’ye olası dönüşüne dair tartışmaları da değerlendiren Kallas, "Şahsen İngiltere’yi yeniden Avrupa’da görmeyi çok isterim. Fakat AB içinde İngiltere’nin ayrılmasından kaynaklanan, bir tür travma diyebileceğim bir durum da var. Dolayısıyla müzakereler pek kolay olmayacaktır. Yine de küçük adımlar atabileceğimizi düşünüyorum. Birlikte olursak hem ekonomi hem de güvenlik açısından çok daha güçlü olacağımıza inanıyorum" dedi.

Edi Rama'dan Yumurtalı Protesto ve Ada İddialarına Yanıt

Ülkesinde protestolarla gündemde olan Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, dün Dublin’de kendisine yönelik yumurtalı saldırı ve protestocunun tutuklanmasına ilişkin soruya, "Bu kurallar ve yasalar çerçevesinde ele alınması gereken bir durum" yanıtını verdi. İrlanda’da sıcak karşılandığını kaydeden Rama, "Fakat beni farklı bir şekilde karşılamak isteyen bir düzine kadar Arnavut kardeşimiz vardı. Ama demokrasi işte, ne yapabilirsiniz" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ile adı anılan lüks tatil köyü projesi ve ada verildiği iddialarına da açıklık getiren Rama, "Kendisiyle herhangi bir ticari ilişkim yok. Kendisi, ülkemize ilgi gösteren çok sayıda yatırımcıdan biri. Grubuyla devam eden görüşmeler var. Büyük ve son derece iyi niyetli bir grup" dedi. İddiaları kesin bir dille reddeden Rama, "Çünkü şu anda henüz bir anlaşma yok. Üç yıldır müzakere yürütüyoruz ve henüz bir ticari anlaşmaya varılmış değil. Satılan bir ada da yok. Adayı satın almaya yönelik bir talep yok. Ada, Arnavutluk’un mülkü ve öyle kalacak" diye konuştu.

Radev'den Yeşil Enerji Koridoru ve Doğal Gaz Açıklaması

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise Avrupa’nın enerji güvenliğinde Azerbaycan’ın rolüne değinerek şunları söyledi:

"Bugün değerli dostum Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile görüşeceğim. İş birliğimizi derinleştiriyor ve genişletiyoruz. Yalnızca doğal gaz tedarikinden değil, Yeşil Enerji Koridoru’ndan da söz ediyoruz. Bakü’deki COP29 sırasında Bulgaristan, bu koridorun Azerbaycan, Gürcistan, Türkiye ve Bulgaristan arasındaki bağlantılarımızdan ve kara üzerinden geçen hatlardan yararlanılarak hemen hayata geçirilmesini önerdi. Bu anlaşma iki gün önce Antalya’daki COP31 sırasında imzalandı. Dolayısıyla ilerliyoruz. Azerbaycan’la dostluğumuzdan ve iş birliğimizden memnunuz."

Radev, Azerbaycan’ın hem Bulgaristan’a hem de Avrupa’ya daha fazla doğal gaz tedarik etmesinden büyük memnuniyet duyacaklarını sözlerine ekledi.