Sakarya'nın Adapazarı ilçesinde 57 yıllık ayakkabı tamircisi İsmail Aslan, değişen tüketim alışkanlıkları ve yok olan çıraklık geleneğinden dert yanarak eski ustalara duyduğu özlemi dile getirdi.
· Güncelleme:
Sakarya'nın Adapazarı ilçesinde yer alan Tarihi Uzun Çarşı, yarım asrı deviren bir zanaatkara ev sahipliği yapıyor. Küçük dükkanında ayakkabı tamiri yaparak mesleğine tutunan İsmail Aslan, 57 yıllık birikimiyle sektördeki yozlaşmaya ve yok olan usta-çırak ilişkisine dikkat çekiyor.
Meslek hayatına 1969 senesinde Trabzon'da çırak olarak adım atan tecrübeli usta, 1974 yılının sonlarında Sakarya'ya yerleşti. Tam 35 yıldır Tarihi Uzun Çarşı'daki mütevazı işletmesinde ter döken Aslan, el işçiliğinin ve eski meslek ahlakının artık tarih olmaya yüz tuttuğunu vurguladı.
"Önce Ahlakı, Sonra Sanatı Öğretiyorlardı"
Geçmişte ustalığın sadece zanaat öğretmekten ibaret olmadığını hatırlatan Aslan, günümüzdeki durumu şu sözlerle özetledi:

"Artık eski sanat ve sanatkarlar yok. Biz ayakkabıyı komple elde yapıyorduk, ilaçsız, çivisiz şekilde. Şimdi böyle bir sanat ve sanatkar yok. Böyle bir malzeme de yok. Malzemeyi işleyecek usta da yok, usta bulunsa malzeme yok. İnsanlar günlük yaşamaya alıştığı için çıraklık sistemi kalmadı. Şimdi çırak yetişmiyor. Yaz gelince çocuklar gelip ’Amca çırak lazım mı’ diyorlar. ’Lazım’ dediğimde ’Kaç para vereceksin bana’ diyorlar. Bizim zamanımızda böyle değildi. Bizim zamanımızda babalarımız bizi getirirdi, ’Usta, eti senin, kemiği benim’ derlerdi. Usta sana harçlık verir ya da vermezdi. Ahlak ve terbiye öğretiyorlardı, takımların ismini öğretiyorlardı. Şimdi genç geldiği zaman ’Kaç para verirsin bana’ diyor. Eski ustaların sanat ahlakı diye bir şeyi vardı. Bu ahlakı günümüzde parayla mümkün değil alamazsın. Önce ahlakı, sonra sanatı öğretiyorlardı. Ustamız bir yere baktığı zaman elinde bir iş varken biz ustamıza hangi aletin lazım olduğunu bilirdik. Şimdi bu yok. Genci alsan, yanında bir sene geçirse bile takım, tanalya, kerpeten hangisi diye öğretemiyorsun, bilmiyorlar"
Tamir Yerini Tüketime Bıraktı
Vatandaşların artık bozulanı onarmak yerine yenisini almaya yöneldiğini aktaran Aslan, "İnsanlar ’eskit yenisini al’ şeklinde yaşıyor. Tamir işi de bitti zaten. Usta da kalmıyor, ayakkabı yaptıran da olmuyor. Ben bu meslekle 6 çocuk büyüttüm, 8 de torun var. Ekmeğimiz çıkıyor, eski işimiz olduğu için bırakamıyoruz" dedi.
Ayak Sağlığı Tehlikede
Seri üretimin el emeğini bitirdiğinin altını çizen 57 yıllık usta, fabrikasyon ayakkabıların kalitesizliğine dikkat çekerek sözlerini şöyle tamamladı:
"İmalat fabrikalaştı zaten. ’Ben kalfayım’ diyenler de aletlerin ismini bilmiyorlar. Aletlerle pek işi olmuyor ama bu aletler elinin bir parçasıydı. Bu gidişle 10 sene sonra ayak hastalıkları bu ülkede kol gezer. Çünkü petrol atığı ve pisliğinden yapılan spor ayakkabılar var. Deri ayakkabı unutuldu artık"



Haber Mehmet ARITÜRK Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…



