Uluslararası veriler dünyada 850 milyondan fazla kişinin kronik böbrek hastalığıyla yaşadığını gösterirken, uzmanlar kontrolsüz diyabetin belirti vermeden ilerleyerek böbrek yetmezliğine yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Kontrol altına alınmayan diyabetin zaman içerisinde yol açtığı sinsi böbrek hasarı, hastaları diyaliz tedavisine ve organ nakline kadar götürebiliyor. Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun (IDF) 2025 yılında yayımladığı 11. Diyabet Atlası verilerine göre Türkiye, 20-79 yaş aralığındaki yaklaşık 9,6 milyon diyabetli yetişkin nüfusuyla Avrupa Bölgesi’nde ilk sırada yer alıyor.
Uzmanlar, milyonlarca kişinin hastalığının farkında olmadan yaşamını sürdürdüğünü, bu durumun kalp, göz, sinir sistemi ve böbreklerde geri dönüşü zor hasarlara zemin hazırladığını vurguluyor. Uluslararası Nefroloji Derneği’nin (ISN) küresel verileri de dünya genelinde 20 yaş ve üzerindeki yaklaşık 850 milyon yetişkinin kronik böbrek hastalığıyla mücadele ettiğini ortaya koyuyor. Yetişkin nüfusta görülme oranı yüzde 14,2’ye çıkan bu hastalık nedeniyle her yıl yaklaşık 1,48 milyon kişi yaşamını yitiriyor.
Böbreklerdeki Hasar Belirti Vermeden İlerleyebiliyor
Uzun süre yüksek seyreden kan şekerinin böbreklerdeki kılcal damarlara zarar vererek organın kanı süzme işlevini bozduğunu belirten uzmanlar, hastalığın başlangıç evresinde hastanın kendisini tamamen sağlıklı hissedebileceğine dikkat çekiyor. Böbrek fonksiyonlarının takibinde idrarda albümin kaçağının saptanması ve kandaki kreatinin değerinden hesaplanan tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) kritik önem taşıyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, düzenli sağlık kontrollerinin hayat kurtarıcı olduğunu belirterek şunları söyledi:
"Diyabetin böbrekler üzerindeki etkisi, aslında toplum sağlığına daha geniş bir açıdan bakmamız gerektiğini gösteriyor. Bir hastalığın sonuçları yalnızca hastayı değil, ailesini, yakın çevresini ve sağlık sistemini de etkiliyor. Üstelik böbrek hastalıkları gibi bazı sağlık sorunları, kişi kendini iyi hissederken sessizce ilerleyebiliyor. Bu nedenle sağlığımızı korumak için hastalanmayı beklememeli, düzenli kontrolleri günlük yaşamımızın bir parçası haline getirmeliyiz. Diyabet gibi yaygın ve böbrek sağlığını doğrudan etkileyebilen hastalıklar söz konusu olduğunda, doğru bilgiye erişimin ve erken önlem almanın önemini daha fazla anlatmamız gerektiğine inanıyoruz. Böbrek sağlığını korumak, yalnızca sağlık kurumlarının ya da hekimlerin değil, hepimizin ortak sorumluluğu."
"Diyabette Erken Davranmak, Böbrekleri Korumak Demektir"
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji, Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, bu yılki Dünya Diyabet Günü temasının "Diyabette erken davranmak" olduğunu hatırlatarak vakaların yüzde 90’ından fazlasını aşırı kilo ve hareketsizlikle bağlantılı Tip 2 diyabetin oluşturduğunu aktardı.
Türkiye’de hemodiyaliz tedavisine yeni başlayan hastaların yaklaşık beşte ikisinde böbrek yetmezliğinin ana nedeninin diyabet olduğuna işaret eden Doç. Dr. Durcan, yüksek tansiyon, fazla kilo ve sigara kullanımının damar hasarını hızlandırdığını ifade etti. Şekerli içeceklerden kaçınılması, fazla kilonun yüzde 5-10 oranında verilmesi ve düzenli egzersiz yapılmasının önemine değinen Durcan, "Diyabet erken fark edildiğinde böbrekler korunabilir, geç kalındığında ise kaybedilen böbrek fonksiyonu geri gelmez. Kan şekerinizi ölçtürün, diyabetiniz varsa böbreklerinizi her yıl kontrol ettirin" çağrısında bulundu.
Diyabetle Yaşayanların Böbrek Sağlığını Koruması
Diyabet hastalarının böbrek fonksiyonlarını erken evrede değerlendirebilmek için hekim kontrolünde yaptırması gereken iki temel tarama testi öne çıkıyor:
* "İdrarda Albümin-Kreatinin Oranı (uACR): İdrarda albümin kaçağının erken dönemde belirlenmesini sağlıyor.
* Kanda Kreatinin ve eGFR Ölçümü: Böbreklerin kanı süzme kapasitesinin ve fonksiyon derecesinin değerlendirilmesine yardımcı oluyor."
Uzmanlar, diyabetle yaşayan bireylerin böbrek sağlıklarını muhafaza edebilmeleri için şu kurallara uymaları gerektiğini belirtiyor:
* "Kan şekeri düzeylerini hekimlerinin önerdiği hedefler doğrultusunda takip etmek.
* Tansiyon kontrolünü ihmal etmemek.
* Dengeli ve kişiye uygun beslenme alışkanlıkları geliştirmek.
* Düzenli fiziksel aktiviteyi günlük yaşamın parçası haline getirmek.
* Tütün ürünlerinden uzak durmak.
* Kullanılan ilaçları hekim önerisi olmadan bırakmamak veya değiştirmemek."
Haber Mehmet ARITÜRK Kaynak: İhlas Haber Ajansı (İHA)
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor…



