Bakan Mehmet Şimşek'ten Antalya'da Yeşil Dönüşüm Mesajı

Türk Eximbank’ın ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla Antalya’da organize edilen COP31 ECA Finans Zirvesi’nin açılışında Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White birer konuşma yaptı. Zirvede iklim hedefleri, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, tedarik zinciri dayanıklılığı ve yeşil dönüşümde küresel ortaklıklar masaya yatırıldı.

Küresel ekonomideki dalgalanmalara karşın ortak hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Bakan Şimşek, yeni taahhütler yerine istihdam ve büyüme üretecek somut adımlara ihtiyaç duyulduğunu belirterek, "Dünyanın artık daha fazla iddialı taahhüde değil, bunları istihdama ve büyümeye dönüştürecek projelere ihtiyacı var. Bu nedenle iki Eximbank’ın birlikte çalışmasını teşvik etmek istiyorum. Bu iş birliği geleceğe dönük çok faydalı olacaktır" dedi.

"Yeşil Dönüşüm Artık Bir Tercih Değil, Zaruret"

Ekonomik rekabetçilik ve finansal istikrar için yeşil dönüşümün kaçınılmaz olduğunu dile getiren Bakan Şimşek, Avrupa Birliği'nin uygulamaya aldığı karbon düzenlemelerine işaret ederek şunları kaydetti:

İlgili haber Sivas'ta Kangal Termik Santrali İçin Yetkililere Çözüm Çağrısı

"Dayanıklı altyapı ve karbonsuzlaşma, bugünün ekonomileri için son derece gerekli. Avrupa Birliği, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı devreye soktu. İhracatımızın yüzde 55’ini Avrupa’ya yapıyoruz. Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız. Bu nedenle sanayimizi bu yönde geliştirmemiz, enerjimizi daha verimli kullanmamız ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor. Yeşil dönüşümü başarılı bir şekilde gerçekleştirebilirsek makro finansal istikrarımızı da olumlu etkileyecek. Geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadık. Eğer bu konuda bir şeyler yapmazsak önümüzdeki 20 yılda da bir o kadar harcayacağız. Dolayısıyla yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor."

Gelişmekte Olan Ülkelere 1,3 Trilyon Dolarlık Destek Hedefi

İklim finansmanında asıl sorunun sermaye eksikliği değil, yatırım ortamı ve algılanan riskler olduğuna değinen Şimşek, "COP31 kapsamında gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık destek sunmayı hedefliyor. Ancak burada temel problem sermaye değil. Piyasalarda yeterince para var. Bizi geri tutan asıl unsur, yatırımlara imkân tanıyan uygun bir ortamın oluşturulamaması. Gelişmekte olan ülkelerde sermayenin maliyeti çok daha yüksek. Öngörülebilirlik, kanunların öngörülebilirliği ve bankacılık sistemlerine ilişkin düzenlemeler de büyük önem taşıyor. Bu ülkelerde yeşil enerji projeleri, gelişmiş ekonomilere kıyasla en az iki kat daha pahalıya mal oluyor. Bunun önemli bir bölümü algılanan riskten kaynaklanıyor. Projeler ekonomik açıdan mantıklı olsa bile finans kuruluşlarının algıladığı risk maliyetleri artırıyor" ifadelerini kullandı.

İhracat kredi kuruluşlarının risk paylaşımındaki stratejik konumuna dikkat çeken Şimşek, "Projelerin uygulanması ve uzun vadeli başarısı açısından ihracat kredi kuruluşları, ticari ve siyasi riskleri üstlenebilir. Yapısal risklerin yönetilmesi anlamında her birinizin çok stratejik görevleri var. Birlikte çalışmanız hâlinde proje finansmanını daha az riskli hâle getirebilir, finansman maliyetlerini düşürebilir ve özel sermayenin bu alanlara yönelmesini sağlayabilirsiniz" diye konuştu.

Kamu ve Özel Sektör İş Birliği ile İklim Uygulama Köprüsü

Kamu kaynaklarının sınırlı olduğunu hatırlatarak devletin özel sektöre zemin hazırlayan kolaylaştırıcı bir görev üstlenmesi gerektiğini belirten Şimşek, "Kamu harcamaları özel sektör yatırımlarının önüne geçmemeli. Kamu olarak kolaylaştırıcı bir rol üstlenmemiz, riski paylaşmamız ve azaltmamız gerekiyor. Bu işleri gerçekleştirecek olan özel sektördür. Hangi ülke olursa olsun, Türkiye Cumhuriyeti de dâhil olmak üzere kamu kaynakları sınırlıdır. Dolayısıyla yatırımcılara öngörülebilirlik sağlamamız gerekiyor. Ulusal eylem planımız, yeşil dönüşüm finansman çalışmalarımız, Meclisimizden geçirdiğimiz yeni kanunlar, 2053 yılı için belirlediğimiz net sıfır hedefimiz, vergi sistemimiz, karbon piyasası ve sürdürülebilir raporlama çalışmalarımız yatırımcılara ciddi sinyaller veriyor" dedi.

Türk Eximbank’ın küresel tedarik zincirlerine sunduğu finansman ve tecrübe desteğinden övgüyle söz eden Şimşek, "Türk Eximbank bütün bu çerçeveyi yatırımcılarla bir araya getiriyor ve küresel tedarik zincirlerine kaynak sağlayabiliyor. Finansmanın yanı sıra know-how, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlardaki tecrübesini de sunuyor. Eximbank ekibi gerçekten çok güzel bir iş çıkarıyor. Sadece kâğıt üzerinde kalmayıp somut sonuçlar ürettikleri için kendilerini tebrik ediyorum" şeklinde konuştu.

İklim finansmanındaki izin, lisans ve fizibilite süreçlerindeki eksiklikleri gidermek amacıyla yeni bir mekanizma üzerinde durduklarını ifade eden Bakan Şimşek, "İklim finansmanı, iklim önceliklerinin belirlenmesi ve yatırım alabilecek projelerin geliştirilmesi konularında boşluklar var. Fizibilite aşamasında, izin süreçlerinde ve lisanslar konusunda önceliklerimiz bulunuyor. COP31 sırasında buradan pratik ve somut sonuçlar üretip üretemeyeceğimizi tartışıyoruz. Konuları masaya yatırıyor ve bir İklim Uygulama Köprüsü oluşturmaya çalışıyoruz. Bu boşluğu da bu şekilde kapatmayı hedefliyoruz" dedi.

Kurulacak yapının işleyişine ilişkin detayları paylaşan Şimşek, "Bu köprü hayata geçirildiğinde birçok ülkenin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesine yardımcı olacak. Yatırım ihtiyaçları, uygun finansman araçları ve potansiyel yatırımcılar bir araya getirilecek. Mevcut altyapıların daha iyi kullanılmasını ve öncelikler doğrultusunda oluşturulmasını sağlayacak. Bu iş birliği ne kadar erken başlarsa o kadar iyi. Tasarım ve risk çalışmalarına başlamadan önce iş birliği ve diyaloğun kurulması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

Ortak finansman modellerinin yaygınlaştırılması ve kalkınma hedeflerine dair değerlendirmelerde de bulunan Şimşek, şunları söyledi:

"Ortak finansman normlarını belirlememiz gerekiyor. Bunu bir istisna olarak değil, bir kural olarak benimsemeliyiz. İhracat kredileri ve ticari kredilendirme kuruluşları; devlet garantileri, risk paylaşımı ve özellikle özel sermayenin harekete geçirilmesi temelinde önceliklendirilmelidir. İlk günden itibaren kamu ve özel sektörü bir araya getirerek hızlı bir şekilde karar almaya çalışmalıyız. Gelişmekte olan ve kalkınmakta olan ekonomiler ve ülkeler için hepimizin ortak görevi; güvenilir ve sürdürülebilir işler, yatırımlar ve altyapı oluşturmak, erişilebilir enerji üretmektir. Aynı şekilde üretim kapasitesini iklim krizine karşı daha dirençli hâle getirmemiz gerekiyor."

Katie White'tan Somut İş Birliği Çağrısı

Zirvenin açılışında söz alan Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White ise Türkiye ile yürütülen ortaklığın somut sonuçlar doğurmasını temenni ettiğini belirterek konuşmasını şöyle tamamladı:

"Umarım bu Zirve, yalnızca nelerin mümkün olduğunun konuşulduğu bir buluşma olmaz. Yeni ortaklıkların başladığı, kurumların yalnızca hedeflerini değil, anlaşmalarını da karşılaştırdığı, projelerin önündeki engellerin belirlenerek bunların nasıl kaldırılacağının birlikte ele alındığı bir platform olur. Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki ortaklığın, somut uluslararası iş birliğinin neler başarabileceğini gösterecek şekilde daha da derinleşmesini umuyorum. Çünkü COP31, nihayetinde uygulamaya ve sonuç almaya odaklanmalı. Finansman, vaat ettiğimiz dönüşüm ile insanların gerçekte görebileceği dönüşüm arasındaki köprüdür. Şimdi görevimiz, bu köprüyü daha hızlı inşa etmek."